Categorie: hoogbegaafde meisjes

Hoogbegaafde meisjes bestaan echt
Ze zijn er echt, hoogbegaafde meisjes. Ik mag wekelijks met ze werken, dus ze bestaan echt.
Maar hoe komt het dat zij minder snel worden opgemerkt op school dan jongens?

Een klein voorbeeld
Een paar jaar geleden zouden we naar een ouder-kindgesprek gaan op de basisschool van onze jongste. Ik vroeg haar vooraf of het handig was om nog te noemen dat ze het jaar ervoor met plusboeken had gewerkt.
“Nee hoor, mama, laat maar zitten” was haar antwoord.
En toen niet lang daarna corona uitbrak, kregen alle kinderen thuisonderwijs. Onze jongste dus ook.
Toen ze om 9.30 met al haar schoolwerk klaar was voor de hele dag, ging ze daarna online haar vriendinnen helpen met hun schoolwerk.
Maar waar bleef zij in dit verhaal?
Daarom hebben we contact gelegd met de leerkracht die haar wel de uitdaging bood die ze nodig had. Maar voor haar hoefde het nog steeds niet zo.

Waarom worden de meisjes niet herkend als HB?
Dat zou bijvoorbeeld kunnen liggen aan het feit dat er van meisjes vaak wordt verwacht dat ze lief zijn, stil en netjes. Dat is zo’n beetje de norm in onze maatschappij.
Als je dat doet als kind, wordt jouw uitzonderlijke talent dus al snel over het hoofd gezien.
Ook hebben veel meisjes de neiging niet teveel op te willen vallen en bij de groep te horen. Wanneer je je aanpast naar de norm en ontwikkelingsniveau van de groep, komt jouw talent ook niet naar voren.
Je bent dan voor je gevoel wel een met de groep, maar krijg jij dan wat je verdient?

Hoe zit het dan met hoogbegaafde jongens?
Hoogbegaafde jongens worden sneller herkend dan de meiden. Maar ook hier in slechts 50% van de gevallen.
Veel jongens zijn nadrukkelijker aanwezig. Ze vallen op door hun fysieke energie of uitgesproken gedrag.

Ik heb hoogbegaafde jongens meegemaakt die uit pure frustratie met stoelen gingen gooien. Dat valt op, ja.
Jongens die niet worden gezien of gehoord, gaan eerder “muiten”.
En zo kan het zijn, dat er al eerder iets opvalt bij jongens. Dan kan nader onderzoek uitwijzen dat hij hoogbegaafd is, of dat er iets anders speelt.

De 6 profielen van Betts en Neihart uitgelegd
De 6 profielen van Betts en Neihart laten mooi de verschillen zien tussen de verschillende leerlingen.
Dit is geen onderzoeksinstrument, en je kind kan zich misschien in meerdere profielen herkennen.
Maar het geeft wel een helder beeld van wat een leerkracht zou kunnen zien in de groep.

De succesvol aangepaste leerling
Deze kinderen willen graag voldoen aan de verwachtingen van leerkrachten en goed presteren.
Ze zijn vaak volgzaam, perfectionistisch en gericht op goede cijfers. Ze vragen regelmatig bevestiging en kunnen faalangstig zijn.
Ze nemen minder vaak risico’s en kiezen voor veiligheid. Ze laten wat minder creativiteit zien. Hierdoor blijft hun potentieel beperkt tot wat meetbaar is binnen het schoolsysteem.

De onderduikende leerling
Deze kinderen verbergen hun talenten om erbij te horen, vallen niet echt op en houden zich aan de groepsnormen.
Ze passen zich aan aan wat anderen doen en vermijden extra uitdaging.

Uitdagend creatief
Dit zijn de kinderen die grenzen opzoeken. Ze zijn erg fel op onrechtvaardigheid en raken snel verveeld als hun interesses niet worden aangesproken.
Deze kinderen kunnen kritisch zijn in hun vragen en hebben vaak veel energie.

De risicozoeker
Deze kinderen hebben het vertrouwen in zichzelf verloren, wat kan leiden tot uitputting, terugtrekken en zelfs psychische klachten.
Ze raken gedemotiveerd wanneer er niet naar hun behoeften wordt gehandeld.

De dubbel bijzondere leerling
Dit gaat om de kinderen die hoogbegaafd zijn, en daarnaast leer- of gedragsproblemen hebben.
Hoogbegaafde kinderen met AD(H)D of dyslexie worden sneller over het hoofd gezien, omdat ze met bepaalde onderdelen niet of moeilijk mee kunnen komen. Dan wordt er minder vaak aan HB gedacht.

De autonoom zelfsturende leerling
Deze kinderen werken heel zelfstandig, zijn gemotiveerd, nemen risico’s en uitdagingen aan en hebben een sterke growth mindset.
Ze durven fouten te maken en hiervan te leren.

Aannames over HB-leerlingen
Wat soms wordt gedacht, is dat alle hoogbegaafde leerlingen als een soort Sheldon( uit de serie The Big Bang Theory) handelen en dus autonoom zelfsturend zijn.
Een kleine groep hoogbegaafden bevindt zich inderdaad in dit profiel.
De meeste kinderen bevinden zich in een/ meerdere van de andere profielen, en kunnen zich met de juiste begeleiding zeker ontwikkelen tot een autonoom zelfsturende leerling.
Veel meisjes laten kenmerken zien van het succesvol aangepaste en onderduikende profiel.
Elk kind zou de kans moeten krijgen om zich te ontwikkelen en zijn/ haar potentieel te benutten.

Wat kan helpend zijn voor een hoogbegaafd kind?
Als een kind niet voldoende wordt (h)erkend, bestaat het risico op onderpresteren of uitvallen op school.
Om dat te voorkomen, zijn een aantal dingen dingen van groot belang:

– Bied een veilige leeromgeving waarin een kind zichzelf kan zijn en durft te laten zien wat hij/ zij kan.

– Let op tekenen van creativiteit. Denk hierbij vooral aan het creatieve denken, verbanden leggen, doordachte taalgrapjes maken, originele ideeën hebben, of veel vragen stellen.

– Let op hoe een kind zich gedraagt binnen de groep. Is het kind stil, afwachtend of toont hij/ zij juist initiatief?

– Geef een kind de ruimte om hun eigen interesses verder te ontwikkelen.

– Leer een kind dat fouten maken moet, en van groot belang is om tot leren te komen.
Het leerproces is belangrijker dan een cijfer.

– Laat een kind zelf meedenken over zijn/ haar eigen leerproces. Geef hen een stukje regie in handen.

– Bied een kind uitdaging die hij/ zij aankan en laat ze zich zo verder ontwikkelen.

Herkennen en signaleren van HB
Het is van groot belang dat we hoogbegaafdheid leren herkennen en signaleren.
Door beter te kijken en luisteren van de behoeften van hoogbegaafde kinderen, kunnen ze de juiste hulp en ondersteuning krijgen.
Het zou toch zonde zijn als deze meisjes met zo’n enorm potentieel, verborgen blijven onder wenselijk gedrag en prestaties onder hun niveau?